{"id":1057,"date":"2020-04-02T15:14:11","date_gmt":"2020-04-02T15:14:11","guid":{"rendered":"http:\/\/magazineforyou.com\/demo\/?p=1057"},"modified":"2020-05-13T18:09:53","modified_gmt":"2020-05-13T18:09:53","slug":"1057-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/1057-2\/","title":{"rendered":"DITA BOT\u00cbRORE E VET\u00cbDIJESIMIT P\u00cbR AUTIZIMIN"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7do vit m\u00eb 2 prill sh\u00ebnohet Dita Bot\u00ebrore e Vet\u00ebdijesimit p\u00ebr Autizmin. Duke qen\u00eb se sot \u00ebsht\u00eb dy prilli n\u00eb vijim mund t\u00eb lexoni porosin\u00eb e Sekretarit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>N\u00eb Dit\u00ebn Bot\u00ebrore t\u00eb Vet\u00ebdijesimit p\u00ebr Autizimin, ne i njohim dhe vler\u00ebsojm\u00eb t\u00eb drejtat e personave t\u00eb prekur nga autizmi. Sivjet, kjo dit\u00eb vjen n\u00eb mes t\u00eb nj\u00eb krize t\u00eb sh\u00ebndetit publik t\u00eb papar\u00eb m\u00eb her\u00ebt \u2013 nj\u00eb kriz\u00eb e cila i vendos personat me autiz\u00ebm n\u00eb rrezik t\u00eb zhdrejt\u00eb si rezultat i korona virusit dhe ndikimit t\u00eb tij n\u00eb shoq\u00ebri.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Personat me autiz\u00ebm, kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb q\u00eb t\u00eb vendosin vet\u00eb, t\u00eb jen\u00eb t\u00eb pavarur dhe autonom, si dhe kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb q\u00eb t\u00eb arsimohen dhe pun\u00ebsohen si t\u00eb barabart\u00eb me t\u00eb tjer\u00ebt. Mir\u00ebpo, ndalimi i sistemeve dhe rrjeteve mb\u00ebshtet\u00ebse jetike si pasoj\u00eb e COVID-19 i shton pengesat me t\u00eb cilat duhet t\u00eb p\u00ebrballen personat me autiz\u00ebm n\u00eb ushtrimin e k\u00ebtyre t\u00eb drejtave. Ne duhet q\u00eb t\u00eb sigurohemi se nj\u00eb nd\u00ebrprerje afatgjat\u00eb si pasoj\u00eb e gjendjes emergjente nuk do t\u00eb rezultoj\u00eb me regresin e t\u00eb drejtave t\u00eb personave me autiz\u00ebm p\u00ebr t\u00eb cilat organizatat e tyre p\u00ebrfaq\u00ebsuese kan\u00eb punuar aq shum\u00eb p\u00ebr t\u2019i arritur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00eb drejtat universale t\u00eb njeriut, duke i p\u00ebrfshir\u00eb t\u00eb drejtat e personave t\u00eb prekur nga autizmi, nuk duhet t\u00eb shkelen gjat\u00eb k\u00ebsaj pandemie. Qeverit\u00eb jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse, q\u00eb t\u00eb sigurohen se reagimet e tyre i p\u00ebrfshijn\u00eb edhe personat me autiz\u00ebm. K\u00ebta t\u00eb fundit nuk duhet t\u00eb p\u00ebrballen asnj\u00ebher\u00eb me diskriminim gjat\u00eb k\u00ebrkimit t\u00eb trajtimit mjek\u00ebsor. Ata duhet t\u00eb vazhdojn\u00eb q\u00eb t\u00eb ken\u00eb qasje n\u00eb sistemet mb\u00ebshtet\u00ebse t\u00eb nevojshme p\u00ebr t\u00eb q\u00ebndruar n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb dhe komunitetet e tyre gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb kriz\u00ebs, dhe jo t\u00eb p\u00ebrballen me mund\u00ebsin\u00eb e institucionalizimit t\u00eb detyruar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ne t\u00eb gjith\u00eb duhet t\u00eb sigurohemi q\u00eb nevojat e njer\u00ebzve q\u00eb ndikohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb zhdrejt\u00eb nga COVID-19 t\u00eb plot\u00ebsohen n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb. Informacionet p\u00ebr masat parandaluese duhet t\u00eb ofrohen n\u00eb formate t\u00eb qasshme. Ne, po ashtu, duhet t\u00eb jemi t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm se gjat\u00eb zbatimit t\u00eb m\u00ebsimit online nga shkollat, nx\u00ebn\u00ebsit q\u00eb m\u00ebsojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb jo standarde mund t\u00eb jen\u00eb n\u00eb disavantazh. Po kjo vlen edhe p\u00ebr vendet e pun\u00ebs dhe pun\u00ebn nga sht\u00ebpia. Edhe n\u00eb k\u00ebto koh\u00eb t\u00eb paparashikueshme, ne duhet t\u00eb p\u00ebrkushtohemi q\u00eb t\u00eb konsultohemi me personat me nevoja t\u00eb ve\u00e7anta, dhe organizatat e tyre p\u00ebrfaq\u00ebsuese, p\u00ebr t\u2019u siguruar se m\u00ebnyrat jo tradicionale t\u00eb t\u00eb punuarit, m\u00ebsuarit dhe angazhimit me nj\u00ebri-tjetrin, ashtu si edhe reagimi yn\u00eb global ndaj korona virusit, do t\u00eb jen\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse dhe t\u00eb qasshme p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit, duke i p\u00ebrfshir\u00eb personat e prekur nga autizmi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00eb drejtat e personave me autiz\u00ebm duhet t\u00eb merren parasysh gjat\u00eb formulimit t\u00eb t\u00eb gjitha reagimeve ndaj COVID-19. N\u00eb Dit\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Vet\u00ebdijesimit p\u00ebr Autizimin, le t\u00eb q\u00ebndrojm\u00eb t\u00eb bashkuar, t\u00eb mb\u00ebshtesim nj\u00ebrit-tjetrin dhe t\u00eb shfaqim solidaritet me personat e prekur nga autizmi.<\/p>\n<p>\u2014 Ant\u00f3nio Guterres<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00c7ka \u00ebsht\u00eb autizmi?<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Autizmi, apo \u00e7rregullimi i spektrit t\u00eb autizmit (autism spectrum disorder \u2013 ASD), i referohet nj\u00eb game t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb gjendjeve t\u00eb karakterizuara nga sfidat me aft\u00ebsit\u00eb shoq\u00ebrore, sjelljet p\u00ebrs\u00ebrit\u00ebse, t\u00eb folurit dhe komunikimin jo verbal.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e ditur se nuk ekziston vet\u00ebm nj\u00eb lloj i autizmit por, disa n\u00ebnlloje t\u00eb tij, shumica prej t\u00eb cilave jan\u00eb t\u00eb ndikuara nga nj\u00eb kombinim i faktor\u00ebve gjenetik dhe mjedisor. Duke qen\u00eb se autizmi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7rregullimi spektrit, secili person me autiz\u00ebm e ka nj\u00eb gam\u00eb t\u00eb theksuar t\u00eb pikave t\u00eb forta dhe sfidave me t\u00eb cilat p\u00ebrballen. M\u00ebnyrat se si personat e prekur nga autizmi m\u00ebsojn\u00eb, mendojn\u00eb dhe i zgjedhin problemet mund t\u00eb dalloj\u00eb nga shkatht\u00ebsia e nivelit t\u00eb lart\u00eb deri te sfida shum\u00eb t\u00eb m\u00ebdha. Disa njer\u00ebz me ASD mund t\u00eb ken\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr mb\u00ebshtetje t\u00eb theksuar n\u00eb jet\u00ebn e tyre t\u00eb p\u00ebrditshme, p\u00ebrderisa t\u00eb tjer\u00ebt mund t\u00eb ken\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr m\u00eb pak mb\u00ebshtetje dhe n\u00eb disa raste edhe t\u00eb jetojn\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht t\u00eb pavarur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Treguesit e autizmit zakonisht paraqiten deri n\u00eb mosh\u00ebn 2 apo 3 vje\u00e7are. Disa vonesa n\u00eb zhvillim t\u00eb nd\u00ebrlidhura me autizmin mund t\u00eb paraqiten edhe m\u00eb her\u00ebt, dhe shpesh mund t\u00eb diagnostikohen deri n\u00eb mosh\u00ebn 18 muajshe. Hulumtimet tregojn\u00eb se nd\u00ebrhyrjet e hershme \u00e7ojn\u00eb n\u00eb rezultate pozitive m\u00eb von\u00eb n\u00eb jet\u00eb p\u00ebr njer\u00ebzit me autiz\u00ebm.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7do vit m\u00eb 2 prill sh\u00ebnohet Dita Bot\u00ebrore e Vet\u00ebdijesimit p\u00ebr Autizmin. Duke qen\u00eb se sot \u00ebsht\u00eb dy prilli n\u00eb vijim mund t\u00eb lexoni porosin\u00eb e Sekretarit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara. &nbsp; N\u00eb Dit\u00ebn Bot\u00ebrore t\u00eb Vet\u00ebdijesimit p\u00ebr Autizimin, ne i njohim dhe vler\u00ebsojm\u00eb t\u00eb drejtat e personave t\u00eb prekur nga autizmi. Sivjet, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-1057","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1057","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1057"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1057\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2004,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1057\/revisions\/2004"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1057"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1057"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1057"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}