{"id":1139,"date":"2020-04-29T16:36:41","date_gmt":"2020-04-29T16:36:41","guid":{"rendered":"http:\/\/magazineforyou.com\/demo\/?p=1139"},"modified":"2020-05-13T17:54:45","modified_gmt":"2020-05-13T17:54:45","slug":"si-mund-ta-mbrojne-adoleshente-shendetin-e-tyre-mendor-gjate-pandemise-covid-19","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/si-mund-ta-mbrojne-adoleshente-shendetin-e-tyre-mendor-gjate-pandemise-covid-19\/","title":{"rendered":"SI MUND TA MBROJN\u00cb ADOLESHENT\u00cb SH\u00cbNDETIN E TYRE MENDOR GJAT\u00cb PANDEMIS\u00cb COVID-19"},"content":{"rendered":"<p>P\u00ebr adoleshent\u00ebt vet\u00eb izolimi \u00ebsht\u00eb posa\u00e7\u00ebrisht i v\u00ebshtir\u00eb. Atyre iu mungojn\u00eb aktivitetet t\u00eb cilat ishin pjes\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e p\u00ebrditshm\u00ebris\u00eb s\u00eb tyre \u2013 shoq\u00ebrimi me bashk\u00ebmoshatar\u00ebt, kalimi i koh\u00ebs bashk\u00ebrisht n\u00eb shkoll\u00eb dhe jasht\u00eb saj&#8230; Sidoqoft\u00eb ekzistojn\u00eb disa strategji q\u00eb mund t\u2019ju ndihmojn\u00eb q\u00eb ta kaloni ndjenj\u00ebn e ankthit, izolimit, d\u00ebshp\u00ebrimit. UNICEF ka biseduar me nj\u00eb prej eksperteve n\u00eb fush\u00ebn e psikologjis\u00eb s\u00eb adoleshent\u00ebve Dr. Lisa Damour. K\u00ebto jan\u00eb strategjit\u00eb q\u00eb i ka p\u00ebrshkruar ajo:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>NDJENJA E ANKTHIT \u00cbSHT\u00cb T\u00cbR\u00cbSISHT NORMALE<\/strong><br \/>\nMbyllja e shkollave dhe tituj alarmues jan\u00eb nj\u00eb kombinim q\u00eb mund t\u00eb shkaktoj\u00eb ankth tek adoleshent\u00ebt dhe jo vet\u00ebm tek ata. Dr. Damour, rikujtoi se rishtas psikolog\u00ebt e kan\u00eb v\u00ebrtetuar se ankthi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb funksion i sh\u00ebndetsh\u00ebm dhe normal i cili na paralajm\u00ebron p\u00ebr rreziqet dhe na ndihmon n\u00eb nd\u00ebrmarrjen e masave mbrojt\u00ebse.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201cAnkthi i juaj do t\u2019ju ndihmoj\u00eb n\u00eb marrjen e vendimeve q\u00eb duhet t\u2019i merrni tani \u2013 q\u00eb t\u00eb mos rrini me njer\u00ebzit e tjer\u00eb apo n\u00eb grupe t\u00eb m\u00ebdha, q\u00eb t\u2019i pastroni duart dhe t\u00eb mos e prekni fytyr\u00ebn,\u201d thot\u00eb Dr. Damour, sepse k\u00ebto ndjenja ju ndihmojn\u00eb q\u00eb t\u00eb jeni t\u00eb sigurt jo vet\u00ebm ju por, edhe t\u00eb tjer\u00ebt.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201cPo ashtu, sigurohuni q\u00eb t\u00eb shfryt\u00ebzoni burime t\u00eb besuara p\u00ebr informim apo p\u00ebr t\u00eb verifikuar \u00e7far\u00ebdo informacione q\u00eb i merrni p\u00ebrmes kanaleve m\u00eb pak t\u00eb besueshme,\u201d rekomandon Dr. Damour.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>N\u00ebse jeni t\u00eb brengosur p\u00ebr t\u00eb pasur simptoma, \u00ebsht\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi q\u00eb t\u00eb bisedoni me prind\u00ebrit p\u00ebr k\u00ebt\u00eb dhe mbajeni n\u00eb mend se s\u00ebmundja nga infeksioni COVID-19 \u00ebsht\u00eb kryesisht e but\u00eb, posa\u00e7\u00ebrisht p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt dhe t\u00eb rinjt\u00eb, dhe se shum\u00eb simptoma t\u00eb COVID-19 mund t\u00eb sh\u00ebrohen.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bisedoni p\u00ebr ndjenjat e juaja me t\u00eb rriturit: \u201cKa shum\u00eb gj\u00ebra efikase q\u00eb mund t\u2019i b\u00ebjm\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbrojtur veten dhe t\u00eb tjer\u00ebt dhe q\u00eb t\u2019i kontrollojm\u00eb m\u00eb mir\u00eb rrethanat tona: t\u2019i pastrojm\u00eb duart shpesh, t\u00eb mos e prekim fytyr\u00ebn dhe t\u00eb mbajm\u00eb distanc\u00ebn shoq\u00ebrore.\u201d<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u201cSHP\u00cbRQENDRIMET\u201d<\/strong><br \/>\nPsikolog\u00ebt e din\u00eb se kur jemi n\u00eb kushte t\u00eb r\u00ebnda kronike, \u00ebsht\u00eb e dobishme q\u00eb problemi t\u00eb ndahet n\u00eb dy kategori: gj\u00ebrat t\u00eb cilat mund t\u2019i ndryshoni dhe gj\u00ebrat q\u00eb nuk mund t\u2019i ndryshoni. Aktualisht, shum\u00eb gj\u00ebra bien n\u00eb kategorin\u00eb e dyt\u00eb dhe gj\u00ebja e vetme q\u00eb mund t\u00eb na ndihmoj\u00eb q\u00eb t\u00eb p\u00ebrballemi me k\u00ebt\u00eb \u00ebsht\u00eb krijimi i \u201cshp\u00ebrqendrimeve\u201d. Dr. Damour proposon q\u00eb t\u00eb gjeni baraspesh\u00ebn duke i b\u00ebr\u00eb detyrat e sht\u00ebpis\u00eb, t\u00eb shikoni filmat e preferuar apo q\u00eb t\u00eb strukeni n\u00eb shtrat me romanet e preferuara.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>GJENI M\u00cbNYRA T\u00cb REJA P\u00cbR T\u00cb KONTAKTUAR ME MIQT\u00cb<\/strong><br \/>\nN\u00eb rrethanat aktuale, kur duhet t\u00eb respektoni distanc\u00ebn sociale, rrjetet sociale jan\u00eb m\u00ebnyr\u00eb e shk\u00eblqyer p\u00ebr t\u00eb mbajtur kontaktet. Sidoqoft\u00eb, Dr. Damour thekson se nuk \u00ebsht\u00eb ide e mir\u00eb q\u00eb adoleshent\u00ebt t\u00eb ken\u00eb qasje t\u00eb papenguar n\u00eb ekrane dhe rrjete sociale. \u201cKjo nuk \u00ebsht\u00eb e sh\u00ebndetshme, nuk \u00ebsht\u00eb e zgjuar dhe mbase mund t\u2019ua rris nivelin e ankthit,\u201d shton ajo duke rekomanduar q\u00eb prind\u00ebrit t\u00eb p\u00ebrfshihen n\u00eb p\u00ebrcaktimin e orarit p\u00ebr kalimin e koh\u00ebs n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>P\u00cbRQENDROHUNI TE VETVETJA<\/strong><br \/>\nP\u00ebrqendrohuni te vetvetja dhe n\u00eb gjetjen e m\u00ebnyrave p\u00ebr ta shfryt\u00ebzuar koh\u00ebn tuaj t\u00eb lir\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb produktive. P\u00ebr shembull, b\u00ebjeni nj\u00eb list\u00eb t\u00eb gjitha librave q\u00eb d\u00ebshironi t\u2019i lexoni dhe t\u00eb gj\u00ebrave q\u00eb doni t\u2019i b\u00ebni.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>V\u00cbZHGONI NDJENJAT E JUAJA PERSONALE<\/strong><br \/>\nMungesa e aktiviteteve me shok\u00eb, hobive apo ndeshjeve sportive \u00ebsht\u00eb tejet d\u00ebshp\u00ebruese p\u00ebr adoleshent\u00ebt n\u00eb ve\u00e7anti. M\u00ebnyra m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr ta larguar k\u00ebt\u00eb d\u00ebshp\u00ebrim \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u2019ia lejoni vetes edhe k\u00ebt\u00eb ndjenj\u00eb. M\u00ebnyra se si p\u00ebrballeni me ndjenjat e juaja varet nga personi n\u00eb person.<\/p>\n<p>\u201cDisa f\u00ebmij\u00eb do t\u00eb krijojn\u00eb art, t\u00eb tjer\u00ebt do t\u00eb bisedojn\u00eb me shok\u00ebt dhe do t\u00eb shfryt\u00ebzojn\u00eb pik\u00ebllimin e p\u00ebrbashk\u00ebt si m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u2019u ndjer\u00eb t\u00eb lidhur gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe kur nuk mund t\u00eb jen\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb bashk\u00eb, kurse disa f\u00ebmij\u00eb gjejn\u00eb m\u00ebnyra p\u00ebr t\u00eb dhuruar ushqime p\u00ebr bankat e ushqimeve (organizatat bamir\u00ebse q\u00eb shp\u00ebrndajn\u00eb ushqime),\u201dthot\u00eb Dr. Damour. Ajo q\u00eb ka r\u00ebnd\u00ebsi \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb b\u00ebni at\u00eb q\u00eb ju p\u00ebrshtatet juve.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebr adoleshent\u00ebt vet\u00eb izolimi \u00ebsht\u00eb posa\u00e7\u00ebrisht i v\u00ebshtir\u00eb. Atyre iu mungojn\u00eb aktivitetet t\u00eb cilat ishin pjes\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e p\u00ebrditshm\u00ebris\u00eb s\u00eb tyre \u2013 shoq\u00ebrimi me bashk\u00ebmoshatar\u00ebt, kalimi i koh\u00ebs bashk\u00ebrisht n\u00eb shkoll\u00eb dhe jasht\u00eb saj&#8230; Sidoqoft\u00eb ekzistojn\u00eb disa strategji q\u00eb mund t\u2019ju ndihmojn\u00eb q\u00eb ta kaloni ndjenj\u00ebn e ankthit, izolimit, d\u00ebshp\u00ebrimit. UNICEF ka biseduar me [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-1139","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1139","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1139"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1139\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1974,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1139\/revisions\/1974"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1139"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}