{"id":2274,"date":"2020-06-02T08:23:18","date_gmt":"2020-06-02T08:23:18","guid":{"rendered":"http:\/\/magazineforyou.com\/1\/?p=2274"},"modified":"2020-06-02T12:28:10","modified_gmt":"2020-06-02T12:28:10","slug":"natyra-mahnitese-lulja-me-e-vogel-dhe-me-e-madhe-ne-bote","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/natyra-mahnitese-lulja-me-e-vogel-dhe-me-e-madhe-ne-bote\/","title":{"rendered":"NATYRA MAHNIT\u00cbSE: LULJA M\u00cb E VOG\u00cbL DHE M\u00cb E MADHE N\u00cb BOT\u00cb"},"content":{"rendered":"<p>A e dini se lulja m\u00eb e madhe n\u00eb bot\u00eb mund t\u00eb rritet deri n\u00eb madh\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb \u00e7adre, p\u00ebrderisa pesha e lules m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl e arrin p\u00ebraf\u00ebrsisht pesh\u00ebn e dy kokrrave t\u00eb krip\u00ebs?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Lulja m\u00eb e madhe n\u00eb bot\u00eb mund t\u00eb rritet deri n\u00eb madh\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb \u00e7adre t\u00eb hapur, p\u00ebrderisa nevojiten 5000 lule prej m\u00eb t\u00eb voglave n\u00eb bot\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbuluar vet\u00ebm maj\u00ebn e nj\u00ebrit prej gishtave tuaj. Shikoni se si natyra mahnit\u00ebse e ka treguar mjesht\u00ebrin\u00eb e saj duke e krijuar lulen m\u00eb t\u00eb madhe dhe m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl n\u00eb bot\u00eb&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave nga Libraria e Kongresit, bima me lulen m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb bot\u00eb quhet <strong><em>Rafflesia arnoldii<\/em><\/strong><strong>. <\/strong>Kjo lule e rrall\u00eb, mund t\u00eb gjendet n\u00eb pyjet tropikale t\u00eb Indonezis\u00eb. Ajo mund t\u00eb rritet deri n\u00eb 0,9 metra dhe t\u00eb peshoj\u00eb deri n\u00eb 6,8 kilogram\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bim\u00eb parazitare, pa gjethe, rr\u00ebnj\u00eb apo trup t\u00eb duksh\u00ebm. Ajo nuk ka klorofil dhe nuk e b\u00ebn fotosintez\u00ebn, andaj ujin dhe materiet ushqyese i merr nga bim\u00ebt e tjera. Kur lul\u00ebzon ajo e liron nj\u00eb arom\u00eb kund\u00ebrmuese, t\u00eb ngjash\u00ebm me arom\u00ebn e mishit t\u00eb prishur. Kjo arom\u00eb i t\u00ebrheq insektet q\u00eb i polenizojn\u00eb bim\u00ebt. Nj\u00eb tjet\u00ebr lule e madhe n\u00eb Indonezi quhet <strong><em>Amorphophallus titanum <\/em><\/strong>ose <em><strong>Titan arum<\/strong>.<\/em> Ajo njihet edhe si lulja kufom\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb arom\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb pak\u00ebndshme. Sikurse Rafflesia edhe Titani e emiton arom\u00ebn e mishit t\u00eb prishur p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr polenizuesit.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Teknikisht, <strong><em>Titan Arum<\/em><\/strong> nuk \u00ebsht\u00eb lule m\u00eb vete por, ajo p\u00ebrb\u00ebhet nga shum\u00eb lule m\u00eb t\u00eb vogla, t\u00eb cilat s\u00eb bashku e krijojn\u00eb infloreshenc\u00ebn (infloreshenca \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tuf\u00eb lulesh t\u00eb cilat rriten n\u00eb nj\u00eb k\u00ebrcell q\u00eb p\u00ebrb\u00ebhet nga nj\u00eb deg\u00eb e vetme ose nga nj\u00eb grumbullim i komplikuar i deg\u00ebve). <strong><em>Titan arum<\/em><\/strong> e ka k\u00ebrcellin m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb padeg\u00ebzuar nga t\u00eb gjitha bim\u00ebt q\u00eb lul\u00ebzojn\u00eb (\u00e7elin). Ajo mund t\u00eb rritet nga 2,13 metra deri n\u00eb 3,6 metra dhe t\u00eb arrij deri n\u00eb 77 kilogram\u00eb pesh\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave nga Libraria e Kongresit, epiteti i lules m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl i takon <em><strong>Uolfias<\/strong> <\/em>(<strong><em>Wolffia globosa<\/em><\/strong>) ose algave t\u00eb uj\u00ebrave t\u00eb \u00ebmbla<strong>. <\/strong><strong><em>Wolffia globosa<\/em><\/strong> \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej bim\u00ebve ujore nga familja <strong><em>Lemnacear<\/em><\/strong><em>, <\/em>e cila i p\u00ebrmban 38 lloje t\u00eb bim\u00ebve lul\u00ebzuese m\u00eb t\u00eb vogla dhe m\u00eb t\u00eb thjeshta. Kjo bim\u00eb, mesatarisht \u00ebsht\u00eb e gjat\u00eb 0,6 milimetra dhe e gjer\u00eb 0,36 milimetra. Pesha e saj \u00ebsht\u00eb p\u00ebraf\u00ebrsisht sa dy kokrra krip\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A e dini se lulja m\u00eb e madhe n\u00eb bot\u00eb mund t\u00eb rritet deri n\u00eb madh\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb \u00e7adre, p\u00ebrderisa pesha e lules m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl e arrin p\u00ebraf\u00ebrsisht pesh\u00ebn e dy kokrrave t\u00eb krip\u00ebs? &nbsp; Lulja m\u00eb e madhe n\u00eb bot\u00eb mund t\u00eb rritet deri n\u00eb madh\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb \u00e7adre t\u00eb hapur, p\u00ebrderisa nevojiten [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2277,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-2274","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2274","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2274"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2274\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2280,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2274\/revisions\/2280"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2277"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}