{"id":5947,"date":"2022-11-10T10:06:09","date_gmt":"2022-11-10T09:06:09","guid":{"rendered":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/?p=5947"},"modified":"2022-11-10T10:06:09","modified_gmt":"2022-11-10T09:06:09","slug":"te-rinjte-dhe-mbrojtja-e-mjedisit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/te-rinjte-dhe-mbrojtja-e-mjedisit\/","title":{"rendered":"T\u00cb RINJT\u00cb DHE MBROJTJA E MJEDISIT"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Mbrojtja e mjedisit \u00ebsht\u00eb prioritet p\u00ebr mbijetes\u00ebn e shoq\u00ebris\u00eb njer\u00ebzore dhe edukimi n\u00eb koh\u00eb i t\u00eb rinjve p\u00ebr nj\u00eb mjedis t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm mund t\u00eb kontribuoj\u00eb shum\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pothuajse \u00e7do dit\u00eb d\u00ebgjojm\u00eb se si situata n\u00eb bot\u00eb, por edhe n\u00eb Kosov\u00eb p\u00ebr sa i p\u00ebrket mbrojtjes s\u00eb mjedisit nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb e mira. Problemi i ndotjes s\u00eb mjedisit po b\u00ebhet nj\u00eb tem\u00eb q\u00eb merr gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb v\u00ebmendje, duke qen\u00eb se efektet e saj po b\u00ebhen gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb dukshme. Ajri dhe lumenjt\u00eb po ndoten gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb, deponit\u00eb e egra po mbijn\u00eb n\u00eb brigjet e lumenjve dhe ne nuk jemi as af\u00ebr q\u00eb t\u00eb kontrollojm\u00eb efektet e ndryshimeve klimatike. Her\u00eb pas here, t\u00eb gjith\u00eb mendojm\u00eb se sa mund t\u00eb kontribuojm\u00eb kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr k\u00ebto probleme globale. Veprimet tona individuale ndoshta nuk e b\u00ebjn\u00eb nj\u00eb ndryshim t\u00eb madh globalisht, por veprimet individuale t\u00eb mij\u00ebra apo miliona njer\u00ebzve jan\u00eb di\u00e7ka tjet\u00ebr. Prandaj, edukimi i t\u00eb rinjve p\u00ebr mbrojtjen e mjedisit \u00ebsht\u00eb i nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsie t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, pasi q\u00eb gjeneratat e reja jan\u00eb pishtar\u00ebt e s\u00eb ardhmes dhe \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb q\u00ebndrimi i tyre ndaj mjedisit t\u00eb form\u00ebsohet n\u00eb koh\u00ebn e duhur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Vendi i ekologjis\u00eb n\u00eb kurikul\u00ebn e sistemit arsimor<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht se a flasim p\u00ebr shkollimin formal apo joformal, \u00e7doher\u00eb ka vend p\u00ebr edukim. Ka shembuj t\u00eb shk\u00eblqyesh\u00ebm n\u00eb praktik\u00eb dhe nj\u00eb form\u00eb e till\u00eb e p\u00ebrfshirjes aktive t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve p\u00ebr t&#8217;u marr\u00eb me ekologjin\u00eb \u00ebsht\u00eb t&#8217;u m\u00ebsosh atyre se \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb nj\u00eb mjedis i sh\u00ebndetsh\u00ebm, dometh\u00ebn\u00eb \u00e7far\u00eb e d\u00ebmton at\u00eb, si dhe organizimi i aksioneve p\u00ebr pastrimin e natyr\u00ebs dhe mjedisit t\u00eb af\u00ebrt. Pjes\u00eb e praktik\u00ebs jan\u00eb edhe ligj\u00ebratat p\u00ebr k\u00ebt\u00eb tem\u00eb, si dhe aksionet e mbjelljes s\u00eb pem\u00ebve, t\u00eb cilat jan\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht interesante p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt dhe t\u00eb rinjt\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Media si mjete edukimi dhe reklamimi<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Rinia e sotme \u00ebsht\u00eb e fokusuar n\u00eb bot\u00ebn virtuale dhe fakti \u00ebsht\u00eb se ky \u00ebsht\u00eb drejtimi n\u00eb t\u00eb cilin njer\u00ebzimi po ec\u00ebn me shpejt\u00ebsi t\u00eb madhe. Gjersa \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb merret me ridrejtimin e v\u00ebmendjes s\u00eb t\u00eb rinjve n\u00eb mjedisin e tyre fizik, ndikimi i mediave dhe rrjeteve sociale mund t\u00eb jet\u00eb i dobish\u00ebm si nj\u00eb form\u00eb edukimi p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e mbrojtjes s\u00eb mjedisit. Sot organizata dhe iniciativa t\u00eb ndryshme e reklamojn\u00eb nevoj\u00ebn e kujdesit t\u00eb intensifikuar ndaj mjedisit dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kjo tem\u00eb po ngrihet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb tek brezat e rinj. K\u00ebshtu, t\u00eb rinjt\u00eb po interesohen p\u00ebr m\u00ebnyrat se si mund t\u00eb kontribuojn\u00eb n\u00eb kauz\u00ebn mjedisore, dhe p\u00ebrmes medias ata m\u00ebsojn\u00eb p\u00ebr praktikat e zgjuara n\u00eb ndjekjen e reduktimit t\u00eb mbetjeve, efektet pozitive t\u00eb kursimit t\u00eb energjis\u00eb n\u00eb mjedis, p\u00ebr ndot\u00ebsit kryesor\u00eb dhe m\u00ebnyrat p\u00ebr t\u00eb luftuar kund\u00ebr tyre, apo di\u00e7ka t\u00eb ngjashme.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Kthimi n\u00eb natyr\u00eb<\/em><\/strong><\/p>\n<p>M\u00ebnyra e jetes\u00ebs q\u00eb e kultivojm\u00eb, nga nj\u00ebra an\u00eb na ndan nga mjedisi natyror dhe e b\u00ebn mjedisin natyror pothuajse t\u00eb huaj p\u00ebr ne, nd\u00ebrsa nga ana tjet\u00ebr, pik\u00ebrisht kjo situat\u00eb na zgjon nevoj\u00ebn p\u00ebr t&#8217;u kthyer n\u00eb natyr\u00eb. Kjo p\u00ebrpjekje p\u00ebr nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb jetese m\u00eb t\u00eb thjesht\u00eb dhe mjedis natyror \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e p\u00ebrhapur dhe intensive n\u00eb mesin e t\u00eb ashtuquajtur\u00ebs &#8216;Gjenerata Z&#8217; sot dhe \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb t\u00eb mb\u00ebshtesim edhe brezat e ardhsh\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb dhe t&#8217;i edukojm\u00eb ata p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e natyr\u00ebs duke qen\u00eb n\u00eb natyr\u00eb. Sa i p\u00ebrket t\u00eb rinjve, kjo praktik\u00eb \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr t&#8217;i m\u00ebsuar m\u00ebnyrat se si ndodhin proceset natyrore dhe q\u00eb t&#8217;i b\u00ebjm\u00eb ata t\u00eb kuptojn\u00eb pse \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t&#8217;i mb\u00ebshtesni dhe t\u00eb mos i shqet\u00ebsoni.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Rutinat, shprehit\u00eb dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsia<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Edukimi mjedisor duhet t\u00eb kryhet gjithashtu p\u00ebrmes praktik\u00ebs edukative dhe f\u00ebmij\u00ebve duhet t&#8217;u m\u00ebsohen modele t\u00eb sjelljes q\u00eb kan\u00eb efekt pozitiv n\u00eb mjedisin e tyre q\u00eb n\u00eb mosh\u00eb m\u00eb t\u00eb hershme. Kjo e p\u00ebrfshin depozitimin e mbeturinave n\u00eb m\u00ebnyra miq\u00ebsore ndaj mjedisit, p\u00ebrpjekjet p\u00ebr minimaliz\u00ebm dhe nj\u00eb q\u00ebndrim t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm ndaj blerjeve, si dhe zgjedhjen e paketimit t\u00eb biodegraduesh\u00ebm dhe shmangien e produkteve plastike nj\u00ebp\u00ebrdorimshme. Ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb q\u00eb sjellja e p\u00ebrditshme e prind\u00ebrve do t\u00eb vendos\u00eb nj\u00eb baz\u00eb solide p\u00ebr zakonet e f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb t\u00eb ardhmen, prandaj \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb zgjidhni opsionet ekologjike kur zgjidhni nj\u00eb mjet transporti dhe veshje, t\u00eb flisni p\u00ebr kursimin e energjis\u00eb dhe n\u00eb thelb t\u00eb shpjegoni t\u00eb gjitha zgjedhjet e mira dhe l\u00ebrini hap\u00ebsir\u00eb q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt t\u00eb b\u00ebjn\u00eb pyetje t\u00eb mundshme rreth tyre. E ardhmja e planetit \u00ebsht\u00eb n\u00eb duart e brezave t\u00eb rinj dhe \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb brezi q\u00eb po rritet dhe edukohet n\u00eb k\u00ebt\u00eb moment t\u00eb drejtohet drejt ruajtjes s\u00eb nj\u00eb mjedisi t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Ajo q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebjm\u00eb ne si individ\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb d\u00ebrgojm\u00eb nj\u00eb mesazh p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e \u00e7\u00ebshtjeve mjedisore me shembullin ton\u00eb personal, dometh\u00ebn\u00eb t\u00eb rrisim vet\u00ebdijen ton\u00eb dhe t\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve p\u00ebr mjedisin sepse n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ne japim kontribut t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzimin.<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Mbrojtja e mjedisit \u00ebsht\u00eb prioritet p\u00ebr mbijetes\u00ebn e shoq\u00ebris\u00eb njer\u00ebzore dhe edukimi n\u00eb koh\u00eb i t\u00eb rinjve p\u00ebr nj\u00eb mjedis t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm mund t\u00eb kontribuoj\u00eb shum\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb. &nbsp; Pothuajse \u00e7do dit\u00eb d\u00ebgjojm\u00eb se si situata n\u00eb bot\u00eb, por edhe n\u00eb Kosov\u00eb p\u00ebr sa i p\u00ebrket mbrojtjes s\u00eb mjedisit nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb e mira. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5948,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,4,17],"tags":[],"class_list":["post-5947","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news","category-farticles","category-social-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5947","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5947"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5947\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5949,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5947\/revisions\/5949"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5948"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5947"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5947"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5947"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}