{"id":6691,"date":"2023-07-27T12:17:45","date_gmt":"2023-07-27T10:17:45","guid":{"rendered":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/?p=6691"},"modified":"2023-07-27T12:17:45","modified_gmt":"2023-07-27T10:17:45","slug":"gorillat-e-malit-nga-tragjedia-ne-sukses-te-brishte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/gorillat-e-malit-nga-tragjedia-ne-sukses-te-brishte\/","title":{"rendered":"GORILLAT E MALIT \u2013 NGA TRAGJEDIA N\u00cb SUKSES T\u00cb BRISHT\u00cb"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Mbi pes\u00eb dekada e gjysm\u00eb m\u00eb par\u00eb, primatologia dhe konservacionistja amerikane Dajan Fosi (Dian Fossey) filloi q\u00eb t\u2019i studionte nga af\u00ebr gorillat e malit. Ajo e vazhdoi studimin e tyre deri n\u00eb vrasjen e saj n\u00eb vitin 1985. Gjat\u00eb studimeve t\u00eb saj Fosi ishte tep\u00ebr e brengosur q\u00eb kjo specie e gorillave do t\u00eb zhdukej deri n\u00eb vitin 2000, p\u00ebr shkak t\u00eb vrasjes s\u00eb tyre nga gjuetia e pakontrolluar.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Fondacioni \u201cDian Fossey Gorilla Fund\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Situata alarmante ishte shtysa kryesore p\u00ebr krijimin e fondacionit t\u00eb saj \u201cDian Fossey Gorilla Fund\u201d, i cili q\u00eb nga themelimi \u00ebsht\u00eb angazhuar p\u00ebr mbrojtjen e k\u00ebtyre kafsh\u00ebve madh\u00ebshtore. Nj\u00eb studim i kryer nga ky fondacion n\u00eb vitin 2018, tregoi se ky trend negativ ka ndryshuar. K\u00ebshtu q\u00eb nga 240 individ\u00ebt e gorillave t\u00eb malit q\u00eb jetonin n\u00eb vitin 1978, numri i tyre tani ka arritur n\u00eb mbi 1.000 individ\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ky ishte nj\u00eb lajm fantastik, i cili e v\u00ebrtetonte q\u00eb puna konservuese mundet dhe jep rezultate kur ajo mb\u00ebshtetet nga p\u00ebrpjekjet serioze qeveritare, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb rasti me qeverit\u00eb e Ruand\u00ebs, Ugand\u00ebs dhe Republik\u00ebs Demokratike t\u00eb Kongos. Gjithsesi, kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb tani jan\u00eb neutralizuar t\u00eb gjitha k\u00ebrc\u00ebnimet pasi q\u00eb kjo specie vazhdon t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnohet nga zvog\u00eblimi i habitatit t\u00eb tyre, presioni nga njer\u00ebzit, ndryshimet kilmatike dhe fakti q\u00eb pak m\u00eb shum\u00eb se kat\u00ebr dekada m\u00eb par\u00eb numri i tyre arriti n\u00eb shifra tejet t\u00eb ul\u00ebta.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-6692\" src=\"http:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/01-22.jpg\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"667\" srcset=\"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/01-22.jpg 1000w, https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/01-22-300x200.jpg 300w, https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/01-22-768x512.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/p>\n<p><strong><em>Familje t\u00eb ngushta dhe but\u00ebsi n\u00eb sjellje<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Gorillat e malit jan\u00eb n\u00ebn specie e gorillave t\u00eb lindjes, t\u00eb cilat gjenden kryesisht n\u00eb pyjet e Ruand\u00ebs, Ugand\u00ebs dhe Republik\u00ebs Demokratike t\u00eb Kongos. K\u00ebto gorilla jetojn\u00eb n\u00eb familje t\u00eb lidhura ngusht\u00eb, t\u00eb cilat udh\u00ebhiqen nga nj\u00eb kurriz argjendi dominues, kurse natyra e tyre paq\u00ebsore pasqyrohet p\u00ebrmes sjelljes s\u00eb but\u00eb dhe metodave komunikuese si rrahja e gjoksit dhe vokalizimet.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Kush ishte Dajan Fosi (Dian Fossey)?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Dajan Fosi ishte nj\u00eb primatologjiste dhe konservacioniste me ndikim e cila u b\u00eb e famshme me pun\u00ebn e saj novatore me gorillat e malit. Fosi ka lindur m\u00eb 16 janar 1932 n\u00eb qytetin e San Francisko n\u00eb Kaliforni, SHBA. Ajo ia kushtoi jet\u00ebn studimit dhe mbrojtjes s\u00eb k\u00ebsaj specieje t\u00eb rrezikuar n\u00eb Ruand\u00eb. Ajo e themeloi Qendr\u00ebn Studimore Karisoke dhe zhvilloi studime t\u00eb thella p\u00ebr sjelljen e gorillave. Avokimi me pasion i Fosit kund\u00ebr gjuetis\u00eb ilegale dhe shkat\u00ebrrimit t\u00eb habitatit t\u00eb tyre e ngriti v\u00ebmendjen nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e k\u00ebtyre kafsh\u00ebve. Libri i saj \u201cGorillat n\u00eb Mjegull\u201d (Gorilla\u2019s in the Mist) u b\u00eb libri m\u00eb i shitur (bestseller) si dhe frym\u00ebzoi individ t\u00eb panum\u00ebrt q\u00eb t\u2019i bashkohen kauz\u00ebs s\u00eb saj. Trash\u00ebgimia e Fosit sot e k\u00ebsaj dite vazhdon q\u00eb t\u00eb form\u00ebsoj\u00eb p\u00ebrpjekjet p\u00ebr konservimin e jet\u00ebs s\u00eb eg\u00ebr kudo n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mbi pes\u00eb dekada e gjysm\u00eb m\u00eb par\u00eb, primatologia dhe konservacionistja amerikane Dajan Fosi (Dian Fossey) filloi q\u00eb t\u2019i studionte nga af\u00ebr gorillat e malit. Ajo e vazhdoi studimin e tyre deri n\u00eb vrasjen e saj n\u00eb vitin 1985. Gjat\u00eb studimeve t\u00eb saj Fosi ishte tep\u00ebr e brengosur q\u00eb kjo specie e gorillave do t\u00eb zhdukej [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6693,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-6691","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6691","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6691"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6691\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6695,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6691\/revisions\/6695"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6693"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6691"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6691"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/magazineforyou.com\/1\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}