Në fillim të dhjetorit, Qendra Kulturore në Graçanicë mirëpriti Panairin Etno “Duart që Krijojnë, Zemrat që Lidhin”, organizuar nga Shoqata e Grave të Biznesit “Avenija”. Gra nga pjesë të ndryshme të Kosovës, serbe të Kosovës (KOS), shqiptare të Kosovës (KOA), boshnjake të Kosovës, rome të Kosovës dhe gorane të Kosovës – u mblodhën në një vend për të prezantuar punimet e tyre, traditat dhe idetë e tyre sipërmarrëse.
Panairi është pjesë e projektit “Të Kuptuarit e Pasurisë së Diversitetit”, të cilin Avenija po e zbaton me mbështetjen e UNMIK‑ut. Atij i paraprinë gjashtë punëtori të dedikuara zhvillimit të sipërmarrjes së grave dhe forcimit të mirëkuptimit të ndërsjellë përmes punës praktike. Sesioni përmbyllës, i fokusuar në temën “Fuqia e Diversitetit në Sipërmarrje”, mblodhi 20 gra nga e gjithë Kosova, të cilat përmes aktiviteteve ndërvepruese shkëmbyen përvoja, diskutuan sfida dhe mësuan se si diversiteti mund të shndërrohet në një përparësi.
Unitet përmes punës dhe traditës
Ramiza Shaipi nga Ljubinja e Epërme prezantoi traditën e endjes së rajonit të Prizrenit. “Kjo është tradita jonë. Gratë endin pjesë tradicionale të kostumit popullor, të cilat arrijnë vlerë shumë të lartë në treg. Është e rëndësishme që gratë të punojnë, të jenë të përkushtuara, të forta dhe, mbi të gjitha, të shëndetshme,” tha Ramiza, duke treguar punimet e endura me dorë që tërhoqën vëmendjen e vizitorëve.
Gordana Toskic nga Graçanica, anëtare e shoqatës së grave “Katering në Lugë”, tha se ideja e tyre lindi nga dëshira për të kombinuar atë që duan me diçka që mund të gjenerojë të ardhura. “Duam të punojmë, të fuqizohemi ekonomikisht dhe të tregojmë se gratë janë të afta për shumë. Atyre u duhet vetëm të fillojnë dhe të kenë një qëllim të qartë.” Ajo shtoi se çdo aktivitet i tillë është një ftesë për gra të tjera që të bëjnë ndryshim. “I ftojmë të gjitha gratë që duan të punojnë, që duan të ndryshojnë diçka në jetën e tyre,” theksoi Toskic.
Përmes trashëgimisë së përbashkët ndërtojmë besim
Drejtoresha e organizatës “Hanuma”, Shukrije Gori Markovic, theksoi se mirëkuptimi i ndërsjellë mes njerëzve është thelbësor për stabilitetin dhe përparimin e Kosovës. Ajo vuri në dukje se e ardhmja ndërtohet mbi themelet e respektit të ndërsjellë, dialogut të hapur dhe ruajtjes së identitetit kulturor. “Këtu në Kosovë, forca jonë qëndron në pasurinë e kulturave, zakoneve dhe traditave që na bëjnë unikë. Kur e festojmë së bashku multietnicitetin, ne jo vetëm që i pranojmë dallimet, por i shndërrojmë ato në ura që na lidhin. Duke festuar atë që na bashkon, ne dërgojmë një mesazh të qartë: përmes trashëgimisë së përbashkët ndërtojmë besim, respekt të ndërsjellë dhe themelet e një shoqërie ku secili ndihet i sigurt dhe i vlerësuar. Kështu krijojmë një të ardhme më të fortë, më stabile dhe më të drejtë për të gjithë njerëzit në Kosovë,” theksoi Shukrija.
Kur bashkëpunimi shndërrohet në miqësi
Gordana Djorić, kryetare e Shoqatës së Grave të Biznesit “Avenija” nga Laplje Selo, u pajtua me këtë qasje. Ajo theksoi se punëtoritë nuk u fokusuan vetëm te produktet, por edhe te marrëdhëniet. “Gratë nga të gjitha pjesët e Kosovës janë këtu – serbe, shqiptare, rome, boshnjake dhe gorane të Kosovës po marrin pjesë. Ne kemi punuar së bashku, kemi mësuar, kemi shkëmbyer përvoja dhe jemi bërë mike. Besoj se do të vazhdojmë të punojmë së bashku edhe në të ardhmen dhe të arrijmë edhe më shumë. Gjithçka varet nga besimi i grave në vetvete dhe në idetë e tyre.” Sipas saj, secila pjesëmarrëse solli atë që kishte krijuar më herët, por tani në një formë të përmirësuar dhe me cilësi më të lartë, falë trajnimeve që morën në organizatë si dhe njohurive që tashmë kishin. Djorić tha se është krenare për diversitetin e produkteve të ekspozuara, duke theksuar se vizitorët mund të shihnin punime artizanale, pjesë të kostumeve tradicionale, veshje me motive etno, si dhe një përzgjedhje të pasur ëmbëlsirash dhe ushqimesh të gatshme.
“Besoni në vetvete”
Sa i përket planeve të ardhshme, Djorić pret më shumë mbështetje për të gjitha gratë në Kosovë sepse, siç thotë ajo, ato janë shtylla e çdo shoqërie. “Shpresoj që të marrim më shumë mbështetje nga fondacionet dhe ambasadat që ndajnë fonde për këtë. Ne duam të punojmë së bashku, qoftë në treg apo përmes projekteve të reja, dhe të sigurojmë pajisje të caktuara që do t’u ndihmonin grave të përmirësojnë cilësinë e produkteve të tyre. Sigurisht, plani ynë është edhe të organizojmë më shumë panaire si ky, të cilat u japin mundësi këtyre produkteve të prezantohen.” Djorić i inkurajoi gratë të besojnë në vetvete: “Gjithçka varet nga ju. Nëse hidhni një hap drejt ideve tuaja, jam e sigurt se ato do të realizohen. E rëndësishme është të besoni në veten tuaj dhe të filloni.”
Diversiteti i stendave dhe bashkëpunimi i përbashkët
Ky panair nuk ishte vetëm një ekspozitë e punimeve artizanale, por edhe një kornizë e përbashkët bashkëpunimi e ndërtuar përmes punëtorive dhe takimeve. Ishte një hapësirë ku gratë mësuan nga njëra‑tjetra, zhvilluan aftësitë e tyre sipërmarrëse dhe krijuan lidhje që mund t’u hapin dyer të reja. Panairi Etno u mbajt gjithashtu në Qendrën Kulturore në Prizren më 10 dhjetor, po ashtu si pjesë e projektit “Të Kuptuarit e Pasurisë së Diversitetit”.
